Trong giai đoạn 4.0, công nghệ thông tin (CNTT) tác động đến hầu hết các lĩnh vực trong cuộc sống, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe không ngoại lệ. CNTT đã và đang mang lại nhiều sự chuyển biến đáng kể cho ngành công nghiệp chăm sóc sức khỏe.

Từ việc kiểm tra tình trạng sức khỏe của bệnh nhân đến cập nhật hồ sơ, bệnh án điện tử, CNTT đã và đang mang lại những bước nhảy vọt cho ngành y tế. Các chuyên gia ước tính đến năm 2024, thị trường CNTT chăm sóc sức khỏe có thể đạt 390,7 tỷ USD.

Công nghệ thông tin chăm sóc sức khỏe là gì?

Khi nhắc đến CNTT, ta thường nghĩ đến việc sử dụng máy tính, viễn thông và các hệ thống khác để thu thập, xử lý, lưu trữ, truy xuất và chia sẻ thông tin. CNTT chăm sóc sức khỏe (Healthcare Information Technology - HIT) để cập đến việc sử dụng công nghệ hiệu quả, an toàn để quản lý thông tin liên quan đến hoạt động khám chữa bệnh và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

Mục đích chính của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong chăm sóc sức khỏe là cải thiện và cá nhân hóa hành trình khám chữa bệnh, chăm sóc bệnh nhân. HIT cho phép bác sĩ kết nối, giao tiếp với bệnh nhân một cách hiệu quả, duy trì sự riêng tư và giúp người bệnh phục hồi tốt hơn.

Ý nghĩa của công nghệ thông tin trong chăm sóc sức khỏe

Mục tiêu cuối của việc ứng dụng CNTT trong y tế là nâng cao sức khỏe tổng quát của người dân, thông qua các hoạt động khám chữa bệnh, chăm sóc và rèn luyện hiệu quả.

Với dịch vụ khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe, công nghệ thông tin đóng vai trò:

• Cung cấp thông tin chính xác hơn, từ đó đưa ra những phương pháp tiếp cận và điều trị phù hợp, có thể tùy chỉnh để đáp ứng nhu cầu của mỗi cá nhân.

• Cho phép đưa ra các quyết định liên quan đến rủi ro sức khỏe của cá nhân, công chúng một cách nhanh hơn.

• Hỗ trợ bệnh nhân giao tiếp dễ dàng hơn với các chuyên gia chăm sóc sức khỏe. Xây dựng mạng lưới hỗ trợ xã hội cho cả bệnh nhân và chuyên gia.

• Nâng cao nhận thức của cộng đồng về các vấn đề liên quan đến khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe.

Công nghệ thông tin tạo ra bước nhảy vọt trong ngành y tế - Ảnh: Internet

Ứng dụng công nghệ thông tin trong y tế, chăm sóc sức khỏe

CNTT được ứng dụng theo nhiều cách để nâng cấp hệ thống y tế, hỗ trợ bệnh nhân được khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe một cách toàn diện nhất.

Hồ sơ điện tử

Một trong những ứng dụng đáng chú ý nhất của HIT là quản lý hồ sơ và dữ liệu bệnh nhân. Trước đây, hồ sơ giấy được sử dụng phổ biến. Tuy nhiên, hồ sơ giấy rất dễ thất lạc hoặc hư hỏng theo thời gian.

CNTT giúp bác sĩ theo dõi hồ sơ bệnh án một cách dễ dàng hơn. Bác sĩ, y tá, hộ lý có thể thêm các thông tin về kết quả xét nghiệm, chụp chiếu, dùng thuốc, xây dựng biểu đồ ảo để theo dõi tình trạng sức khỏe.

Theo các cuộc khảo sát, nhân viên y tế sử dụng hồ sơ điện tử tiết kiệm được nhiều thời gian cho việc ghi chép, đồng thời hạn chế tối đa sai sót trong nhập liệu.

Cổng thông tin điện tử dành cho bệnh nhân

Cổng thông tin điện tử dành cho bệnh nhân là một ứng dụng trực tuyến. Hệ thống cung cấp cho bệnh nhân quyền truy cập vào hồ sơ thông tin sức khỏe cá nhân của họ và giao tiếp điện tử 2 chiều với nhà cung cấp dịch vụ y tế bằng máy tính hoặc thiết bị di động.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, cổng thông tin điện tử đã cải thiện kết quả chăm sóc, phòng ngừa, giúp cộng đồng nâng cao nhận thức về bệnh tật và tự quản lý sức khỏe hiệu quả hơn.

Theo dõi, khám chữa bệnh từ xa

Đại dịch Covid-19 đã tác động mạnh mẽ đến việc chuyển đổi hình thức khám chữa bệnh trực tiếp sang khám chữa bệnh từ xa. Rất nhiều ứng dụng kết hợp Trí tuệ nhân tạo (AI - Artificial Intelligence), Internet vạn vật (IoT - Internet of Things),... giúp kết nối bệnh nhân với chuyên gia y tế thông qua thiết bị di động, máy tính.

Hình thức khám chữa bệnh từ xa giúp hạn chế tiếp xúc trong thời điểm dịch bệnh, tiết kiệm thời gian di chuyển, xếp hàng chờ đợi lấy số.

Ngoài ra, các chuyên gia y tế có thể giám sát bệnh nhân từ xa, giao tiếp và trao đổi tình trạng liên tục. Hình thức khám chữa bệnh này giúp cải thiện kết quả của bệnh nhân mắc các bệnh mãn tính, bao gồm: Suy tim, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn và tăng huyết áp. 

Nghiên cứu cho thấy rằng, công nghệ y tế từ xa cải thiện kết quả lâm sàng của nhiều bệnh nhân, tăng cường khả năng tiếp cận của cộng đồng với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và thúc đẩy sự hợp tác giữa bệnh nhân và bác sĩ.

Hình thức khám chữa bệnh từ xa mang lại nhiều lợi ích

Y lệnh và kê đơn điện tử

Bác sĩ có thể sử dụng nền tảng máy tính hoặc thiết bị di động để đưa ra chỉ định và đơn thuốc. Hệ thống nhập lệnh của bác sĩ được máy tính hóa, phát triển để cải thiện tính an toàn của đơn thuốc. Ngoài ra, những hệ thống hiện đại hơn cho phép đặt lịch điện tử các xét nghiệm, thủ tục và tư vấn. 

Hệ thống nhập lệnh điện tử của bác sĩ thường được tích hợp với hệ thống hỗ trợ quyết định lâm sàng (CDS - Clinical Decision Support). Nó hoạt động như một công cụ phòng ngừa sai sót, thông qua việc hướng dẫn người kê đơn về liều lượng thuốc, cách dùng và tần suất sử dụng. 

Ngoài ra, một số hệ thống nhập liệu máy tính của bác sĩ (CPOE - Computerized Physician Order Entry) có thể có tính năng nhắc người kê đơn về trường hợp dị ứng của bệnh nhân, tác dụng phụ của thuốc,...

Hỗ trợ quyết định lâm sàng

Công nghệ thông tin hỗ trợ quyết định lâm sàng cung cấp cho chuyên gia chăm sóc sức khỏe thông tin cụ thể về bệnh nhân. Thông tin này được chọn lọc kỹ lưỡng và chính xác.

Ứng dụng CNTT trong hỗ trợ quyết định lâm sàng bao gồm một loạt công cụ giúp nâng cao khả năng ra quyết định và hiệu quả quy trình làm việc lâm sàng. Các công cụ này bao gồm: Thông báo, cảnh báo và nhắc nhở đơn vị cung cấp dịch vụ chăm sóc và bệnh nhân; hướng dẫn lâm sàng, đưa ra chỉ định theo tình trạng; tóm tắt lâm sàng cụ thể cho từng bệnh nhân; cung cấp mẫu tài liệu, hỗ trợ điều tra và chẩn đoán,...

Quản lý mã vạch thuốc

Hệ thống quản lý mã vạch thuốc là hệ thống điện tử tích hợp hồ sơ quản lý thuốc điện tử với công nghệ mã vạch. Các hệ thống này ngăn ngừa thuốc lỗi bằng cách đảm bảo rằng bệnh nhân nhận được đúng loại thuốc vào đúng thời điểm. 

Khảo sát thực tế cho thấy việc quản lý thuốc bằng mã vạch khi được tích hợp với hồ sơ quản lý thuốc điện tử có thể giảm sai sót trong quản lý thuốc từ 50% đến 80%.

Máy bơm truyền thông minh

Máy bơm truyền tĩnh mạch thông minh được trang bị phần mềm chống lỗi thuốc. Phần mềm này cảnh báo người vận hành khi cài đặt truyền dịch nằm ngoài giới hạn an toàn được cấu hình trước. 

Công nghệ cấp phát thuốc tự động

Tủ pha chế thuốc tự động (ADC - Automated dispensing cabinets) là tủ thuốc điện tử giúp lưu trữ thuốc tại điểm chăm sóc, giúp việc phân phối thuốc được kiểm soát và theo dõi chặt chẽ. 

Tủ pha chế thuốc tự động đã được sử dụng phổ biến trong các bệnh viện vào những năm 1980. Theo thời gian, công nghệ này được phát triển thêm phần mềm và giao diện kỹ thuật số phức tạp hơn để tổng hợp các bước có rủi ro cao trong quy trình cấp phát thuốc. 

Tủ cấp phát thuốc tự động đã được sử dụng thành công như một công cụ quản lý kho thuốc. Công nghệ này giúp tự động hóa quy trình cấp phát thuốc, giảm thiểu khối lượng công việc tại nhà thuốc trung tâm và theo dõi tốt hơn việc cấp phát thuốc và thanh toán cho bệnh nhân.

Xem thêm: Xu hướng Chăm sóc sức khỏe nổi bật nhất 2022

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe mang lại rất nhiều lợi ích thiết thực với khả năng tiếp cận, hỗ trợ bệnh nhân có nhu cầu khác nhau. Trong tương lai, ứng dụng CNTT trong chăm sóc sức khỏe chắc chắn sẽ trở thành xu hướng phát triển mạnh mẽ mà nhiều quốc gia hướng tới.

Nguồn tham khảo: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5787626/